ดัดฟันบางนา อะไรคือที่ครอบฟัน ?


ดัดฟันบางนา อะไรคือที่ครอบฟัน ? ลักษณะทางกายวิภาคของฟันสามารถแบ่งได้เป็นสองกลุ่มทั่วไป คือ ส่วนรากและส่วนตัวฟัน สำหรับผู้ที่มีเหงือกและกระดูกสุขภาพดี รากฟันจะอยู่ใต้ชั้นเหงือกและกระดูก

ส่วนตัวฟันจะเป็นส่วนที่ยื่นออกจากเหงือกจนเห็นได้ชัดเจนภายในช่องปาก
การใช้ซีเมนต์ฟื้นฟูฟันบางส่วนหรือปกคลุมเนื้อฟันภายนอกทั้งหมด เรียกว่า การครอบฟัน

จะใช้ที่ครอบฟันเมื่อใด ?
มีหลายสถานการณ์ที่ต้องใช้ที่ครอบฟัน โดยตัวอย่างที่พบเห็นได้บ่อยมากมีดังนี้

ต้องมีการอุดฟันขนาดกว้าง : เมื่อฟันผุหรือแตกร้าวเกินกว่าครึ่งของความกว้างเนื้อฟัน ฟันซี่นั้นต้องถูกครอบไว้เนื่องมาจากเนื้อฟันส่วนที่เหลือจะมีความเปราะบางอย่างมากจนอาจได้รับความเสียหายเพิ่มเติมได้

รากฟัน : การรักษารากฟันจะทำให้ฟันกลวงและทำให้ส่วนเนื้อฟันที่เหลือแตกร้าวได้ ทำให้แทบทุกกรณีนี้ ฟันซี่ที่ได้รับการรักษาต้องมีการสวมที่ครอบฟันไว้พื่อป้องกันการแตกร้าวที่อาจจะเกิดขึ้น คลิกเพื่อดูคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรักษารากฟัน พร้อมคำตอบ

กลุ่มอาการฟันร้าว : เป็นภาวะที่ผู้ป่วยเกิดการแตกร้าวภายในตัวฟันจนสร้างความเจ็บปวดขึ้นขณะเคี้ยว แรงกดจากการเคี้ยวนี้จะลงไปยังช่องร้าวทำให้มีความรู้สึกเหมือนฟันจะแตกออกจากกัน ซึ่งการครอบฟันจะช่วยคลุมฟันเอาไว้ด้วยกันและกระจายแรงกดให้ไปทั่วทั้งปาก และลดความเจ็บปวดลงได้ ในสถานการณ์เหล่านี้มักจะมีการใช้ที่ครอบฟันถาวรไว้ในช่องปากระยะเวลาหนึ่งเพื่อทำให้ความเจ็บปวดหายไปเสียก่อน และอาจทำให้ไม่ต้องรักษารากฟัน

ยอดแตกหัก : ส่วนยอดของฟันมักจะแตกหักออกเนื่องจากแรงกระทบหรือมีการผุของฟันขนาดใหญ่ เนื่องจากส่วนยอดฟันจะมีหน้าที่หลักคือการรับแรงกดจากการเคี้ยว ทำให้ต้องครอบฟันทั้งหมดไว้เพื่อป้องกันการแตกหักเพิ่มเติม บางครั้งการแตกหักนี้อาจลงลึกไปถึงกระดูกจนทำให้กระบวนการครอบฟันมีระยะเวลายาวนานขึ้น นั่นหมายถึงต้องมีการเล็มส่วนกระดูกและเหงือกลงไปยังชั้นที่แตกร้าว เพื่อให้ขอบที่ครอบฟันสามารถวางลงบนเหงือกและเนื้อฟันที่สุขภาพดีได้

ฟันเสื่อมสภาพมากเกินไป : ถ้าผู้ป่วยมีนิสัยเสียในการบดฟัน ฟันอาจจะสั้นลงตามกาลเวลาได้ ฟันยังสามารถเสื่อมสภาพจากการถูกกรดสึกกร่อนซึ่งเกิดจากโรคกรดไหลย้อน (GERD) โรคบูลิเมีย หรืออาหารที่มีกรดสูงได้อีกด้วย บางครั้งชั้นเคลือบฟันจะสึกหายไปโดยสมบูรณ์จนไปถึงชั้นเนื้อฟันอ่อน ๆ ได้ตามกาลเวลาจนทำให้การกัดไปทำลายฟันได้ วิธีการรักษาให้ฟันกลับมามีขนาดปกติคือการครอบฟัน

รูปลักษณ์ของฟันไม่พึงประสงค์ : เจ้าของฟันอาจจะไม่พอใจกับรูปร่าง ช่องว่าง และสีของฟัน เพราะมันส่งผลต่อรูปลักษณ์และความสวยงาม ทำให้การเคลือบฟันปลอมเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพและทำให้ฟันหน้าสวยงามเป็นธรรมชาติที่สุดในกรณีนี้

อื่น ๆ : ที่ครอบฟันจะถูกจัดอยู่ในการปลูกถ่ายฟันเพื่อจัดการกับช่องว่างของฟันที่นำออกมา อีกวิธีที่ใช้เติมเต็มช่องว่างที่เกิดขึ้นในช่องปากคือการใช้สะพานฟันซึ่งสร้างมาจากที่ครอบฟันหลายตัวที่สามารถติดเข้ากับฟันใกล้เคียงช่องว่างได้ หากเป็นกรณีฟันหลวมหรือคลอนนั้น ที่ครอบฟันจะถูกสวมเข้ากับฟันหลาย ๆ ซี่เพื่อดามฟันเข้าด้วยกันจนทำให้ฟันแข็งแรงขึ้น

ประเภทของการครอบฟัน
ที่ครอบฟันสามารถสร้างมาจากโลหะผสมทอง บ้างก็เป็นโลหะอัลลอยด์ เหล็กสแตนเลส เซรามิก คอมโพซิสเรซิน เซอร์โคเนีย หรือพอร์เซเลนที่ภายนอกเชื่อมเข้ากับโลหะหรือเซอร์โคเนียที่ภายใน ในบางกรณีที่ครอบฟันเซรามิกก็อาจผลิตมาจากเทคโนโลยี CAD/CAM ด้วยการหล่อที่ครอบในบล็อกโพร์เซเลนโดยไม่จำเป็นต้องมีการครอบชั่วคราวใด ๆ ซึ่งแต่ละประเภทนั้นมีทั้งข้อดีและข้อเสียในตัวมันเอง โดยเหล็กสเตนเลสนั้นจะมีไว้ครอบฟันน้ำนมของเด็กเล็ก ที่ครอบฟันทองคำมักจะมีความคงทนมากที่สุดและมีการขจัดเนื้อฟันออกน้อยกว่า ที่ครอบฟันโพร์เซเลนจะมีความสวยงามมาก ในขณะที่ที่ครอบฟันประเภทใหม่อย่างเซรามิกนั้นจะมีความคงทนที่พัฒนามากขึ้นเรื่อย ๆ

วิธีการครอบฟัน
กระบวนการครอบฟันอันดับแรกจะเป็นการทำให้บริเวณฟันซี่ที่ต้องการชาด้วยยาชาเฉพาะที่ หากว่าฟันแตกร้าวหรือต้องได้รับการรักษารากฟันจะต้องมีการอุดฟันเพื่อให้มีเนื้อฟันมากขึ้นสำหรับใช้ที่ครอบฟัน จากนั้นฟันจะถูกเกลาเพื่อให้สามารถสวมที่ครอบฟันได้ และจะมีการพิมพ์ปากหรือใช้การสแกนดิจิทัล ก่อนที่ทันตแพทย์จะระบุสีของฟันคนไข้ก่อนส่งข้อมูลทั้งหมดไปยังช่างปฏิบัติการณ์ที่รับหน้าที่ผลิตที่ครอบฟัน ระหว่างนี้แพทย์จะใช้ที่ครอบฟันชั่วคราวที่ผลิตมาจากเรซินหรืออะคริลิกที่คล้ายกับฟันเดิมมากที่สุดไปก่อน ที่ครอบฟันชั่วคราวนี้จะถูกเชื่อมด้วยซีเมนต์ชั่วคราวเพื่อให้แพทย์สามารถเลาะฟันออกได้ง่ายเมื่อถึงเวลา

โดยทั่วไปแล้วการใส่ที่ครอบฟันชั่วคราวมักจะมีระยะเวลาไม่กี่สัปดาห์ ซึ่งจะถูกนำออกมาระหว่างการนัดพบคนไข้ครั้งที่สองโดยที่อาจมีหรือไม่มีการใช้ยาชาก็ได้ ที่ครอบฟันถาวรจะถูกสวมลงบนฟันและตรวจสอบความเข้ากันได้ การกัด และความเรียบเนียนของขอบฟัน หลังจากนั้นอาจมีการปรับเปลี่ยนตามความจำเป็นไปเรื่อย ๆ ก่อนที่แพทย์จะใช้ซีเมนต์หรือกาวทันตกรรมติดที่ครอบฟันอย่างถาวร

ครอบฟันเจ็บหรือไม่
ฟันที่ต้องเข้ารับการรักษาจะถูกทำให้ชาก่อนรับการรักษาจัดเตรียมที่ครอบฟัน ซึ่งเป็นการฉีดยาลิโดเคนหรือยาชาเฉพาะที่ประเภทอื่น ๆ ที่เหงือก ภายหลังกระบวนการสิ้นสุดลงและเมื่อยาชาหมดฤทธิ์ คนไข้อาจมีความรู้สึกตรงที่ครอบฟันชั่วคราวหรือปวดเหงือกรอบฟันซี่นั้น ๆ บ้าง โดยความเจ็บปวดนั้นมักจะไม่รุนแรงและใช้เวลาไม่นานก่อนที่จะหายไปเอง